Rannsókn á Næstu kynslóð í Garðabæ

Rannsókn á Næstu kynslóð í Garðabæ

Síðastliðin 2 ár hefur sveitarfélagið Garðabær boðið 14-16 ára unglingum í bænum upp á að taka þátt í námskeiðum Dale Carnegie fyrir ungt fólk sem nefnist Næsta kynslóð. Markmið námskeiðanna er að efla sjálfstraust unglinganna, bæta samskiptahæfileika þeirra, þjálfa ungmennin með markvissum hætti í árangursríkri tjáningu, byggja upp leiðtogahæfileika þeirra, hjálpa þeim að tileinka sér jákvætt viðhorf og að setja sér hnitmiðuð markmið.

 

Í nútímaþjóðfélagi eru sífellt gerðar meiri kröfur til mælanleika á árangri og sérstaklega á þeim tímum sem nú eru uppi, þegar skera þarf niður margt í fjárveitingu ríkis og sveitarfélaga. Meðal annars af þessum sökum völdu greinarhöfundar  að gera rannsókn á viðhorfum þátttakenda námskeiðsins fyrir og eftir þátttöku, til hinna ýmsu þátta sem námskeiðið vinnur með. Markmiðið var að komast að því hvort þátttáka í námskeiðinu hafi forvarnargildi að því leyti að auka sjálfstraust, styrkja sjálfsmynd, auka samskipta-, tjáningar- og leiðtogahæfni og hvetja til árangursríkari markmiðssetningar. Rannsókn þessi leiddi í ljós að marktækar jákvæðar breytingar á öllum framangreindum þáttum.

 

En hvers vegna skyldi vera mikilvægt að vinna með þessa þætti hjá ungmennum?
Jú svörin er að finna í fjölmörgum fræðilegum rannsóknum sem sýnt hafa fram á gildi þess. Þannig hefur komið í ljós að gott sjálfstraust ungmenna sé mikilvægur varnarþáttur fyrir vellíðan þeirra, bæti líðan, hjálpi þeim að takast á við streitu og minnki hættu á hegðunarröskun og tilfinningaröskun eins og kvíða. Einnig geti gott sjálfstraust hjálpað þeim að takast á við ögrandi verkefni eins og nám og starf og skilað þeim betri árangri.

Á hinn bóginn séu þeir sem hafi slæmt sjálfstraust í meiri hættu á að þjást af þunglyndi og þá skorti oft starfsorku og nauðsynlegan innri hvata til að takast á við hlutina. Þá hafa rannsóknir sýnt sterk tengsl milli sjálfsálits og sjálfsmyndar ungs fólks og þess hvernig því reiðir af í unglingasamfélaginu og að slæm sjálfsmynd geti haft forspárgildi um mögulega áhættuhegðun unglinga. Þá sýndu rannsóknarniðurstöður að ungmennin töldu sig eiga betra með að setja sér árangursmiðuð markmið og sérstaklega markvert var að sjá hvernig aðferðafræði námskeiðsins er til þess fallin að hvetja til þess að ungmennin nái sem mestum árangri með aðferðum sem byggjast á samhyggð og samkennd.

Áhersla er lögð á tengsl þátttakenda við hópinn, það að sýna umhyggju fyrir velferð annarra og að krakkarnir séu vingjarnleg í samskiptum við aðra, þau geti viðurkennt mistök, virði skoðanir annarra og geti sett sig í  spor annarra svo eitthvað sé nefnt. Allir þátttakendur töldu að þeir ættu auðveldara með alla tjáningu eftir þátttöku í námskeiðinu. Þetta er afar mikilvægur þáttur enda hafa rannsóknir meðal annars sýnt að góð tjáningarhæfni eykur möguleika ungmenna á að koma sannfæringu og tilfinningum sínum til skila til samferðamanna og eflir þannig borgaralega færni þeirra.

Þá töldu 97% þátttakenda námskeiðið hafa bætt sjálfstraust og lífsviðhorf til muna og 94% þátttakenda mátu það svo að námskeiðið hefði haft mjög góð áhrif á frumkvæði þeirra sem og þátttöku í félagsstarfi. Þá voru 80% sammála fullyrðingu þess efnis að námsárangur sinn hefði batnað við námskeiðið sem og þeirri staðhæfingu að þeir væru meiri leiðtogar. Hvað varðar þá niðurstöðu rannsóknarinnar að samskiptahæfni ungmennanna jókst þá hefur hún verulegt gildi vegna þeirra fræðilegu rannsókna sem staðfesta að samskiptahæfni sé lykilhæfni í velgengni bæði í einkalífi, námi og starfi.

Íslenskar rannsóknir dr. Sigrúnar Aðalbjarnardóttur á samskiptahæfni barna og ungmenna staðfesta þetta og hafa auk þess sýnt fram á að þau börn sem sýndu meiri samskiptahæfni og gátu betur  sett sig í spor annarra stóðu sig betur í námi en þau sem sýndu minni samskiptahæfni. Þá er ekki síður mikilvægt að vinna með samvinnuhæfni barna og ungmenna í ljósi þess að rannsóknir Sigrúnar sýna að þau börn sem sýndu meiri samskiptahæfni voru ólíklegri til þess að tileinka sér áhættuhegðun eins og vímuefnaneyslu. Aðrar rannsóknir hafa einnig staðfest að samskipti skólabarna hafa forspárgildi um hvernig þeim vegnar á unglings- og fullorðinsárum. Niðurstöður þeirra spurninga sem vörðuðu upplifun þátttakenda af námskeiðinu leiða skýrt í ljós að þátttakendur mátu það sem svo að námskeiðið hefði verið þeim afar gagnlegt og muni auðvelda þeim að takast á við ýmis verkefni í lífinu og ná árangri í þeim.

Þegar höfð eru í huga svör ungmennanna í þessari rannsókn og ekki síður þær fjölmörgu rannsóknir sem sýnt hafa fram á gildi þess að vinna með að styrkja sjálfstraust ungs fólks, efla félagshæfni þeirra, hvetja þau til að setja sér markmið og efla umhyggju og samkennd þeirra þá má leiða að því sterkum rökum að mjög þarft sé að finna vettvang innan sveitarfélaga, í starfi með börnum og ungmennum,  þar sem áhersla er lögð á að veita markvissa þjálfun og vinna með þá þætti sem skoðaðir hafa verið hér að framan. Að bjóða upp á námskeiðin Næsta kynslóð er ein leið að þessu markmiði.